1


1
1








 


 

ถิ่นกำเนิด    ประเทศบราซิล
ชื่อพื้นเมือง
- ภาคเหนือ ดอกโคม
- ภาคกลาง ตรุษจีน
- ภาคใ้ต้      ดอกกระดาษ
- กรุงเทพ ดอกต่างใบ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Bougainvillea spp.
ชื่อสามัญ Paper Flower
ชื่อวงศ์  Nyctaginacea

           ลักษณะทั่วไป     เฟื่องฟ้าเป็นไม้ประดับประเภทรอเลื้อยตามธรรมชาติ ลำต้้นมีความยาวประมาณ 1-10 เมตร มีลำเถาแข็งแรงเลื้อยไปได้ไกล ลำต้นมีหนามติดอยู่เป็นระยะๆ ลักษณะทรงพุ่มตกแต่งได้ บังคับทิศทางการเจริญเติบโตได้ ออกดอกตลอดปี โดยเฉพาะในฤดูแล้งจะให้ดอกดกมาก

           ลำต้น    มีลักษณะกลมและเรียว แข็งแรง เป็นไม้เนื้อแข็งและเหนียวเปลือกลำต้นบางมีสีเนื้อหรือสีน้ำตาลอ่อน  มีกิ่งก้านเรียวยาวโน้มต่ำลงสู่พื้นดิน ตามลำต้นและกิ่งมีหนามคม

           หนาม  หนามของเฟื่องฟ้าเรียกว่า Thorn เป็นส่วนที่เปลี่ยนมาจากลำต้นและกิ่ง มีลักษณะปลายแหลมคม ตำแหน่งจะอยู่บริเวณเหนือก้านใบ มีสีคล้ายคลึงกับสีของลำต้น เฟื่องฟ้าที่มีอายุมากจะไม่มีหนามเลย

          ใบ ใบเฟื่องฟ้าเป็นใบชนิดเดี่ยว แตกออกจากกิ่งสลับกันหรือเยื้องกัน เนื้อใบมีสีเขียวหรือด่าง ใบของเฟื้องฟ้าจะเป็นสีไข่ ปลายใบแหลม โคนใบมล ขอบใบเรียวไม่มียัก ขนาดของใบยาวประมาณ 3-6 เซนติเมตร กว้างประมาณ 2-3 เซนติเมตร เส้นใบเป็นแบบร่างแห  มีก้านใบซึ้งมีขนปก มีก้านใบซึ้งปกคลุมสั้นๆและมีขนสั้นๆปกคลุมทั้งด้านบนและด้านล่างของแผ่นใบ  ใบมีหน้าที่ปรุงอาหารให้เฟื่องฟ้า

         ใบประดับ  เป็นส่วนที่มีสีต่างๆคนทั่วไปเข้าใจว่าเป็นดอกของเฟื่องฟ้าที่จริงแล้วคือใบประดับทั่วไป ใบประดับของเฟื่องฟ้ามีลักษณะคล้ายใบมาก มีลักษณะคล้ายรูปหัวใจหรือรูปไข่ อยู่รวมกันเป็นกลุ่มๆ ละ3-5 ใบ ฐานใบประดับรวมกัน ใบประดับทำหน้าที่แทนกาบรองดอกมีความยาวประมาณ 2/5-3 เซนติเมตร มีสีสันสวยงาม เช่น สีแดง ชมพู ส้ม เหลือง ม่วง ฟ้าแสด ขาว เป็นต้น  บางชนิดดอกเดียวอาจมี 2หรือ3 สี


         ดอก  ดอกเฟื่องฟ้าเกิดบนใบประดับ มีช่อดอกเป็นแบบsimplecymeออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ ดอกมีขนาดเล็กไม่เป็นจุดสนใจเท่าใดนัก  ก้านดอกติดอยู่กับเส้นกลางใบประดับ ไม่มีกลีบดอกแต่มีกลีบเลี้ยงที่เชื่อมติดกันเป็นหลอด มีรูปหน้าตัดเป็นรูปหกเหลี่ยม ปลายกลีบเลี้ยงแยกเป็น 5 กลีบ อาจมีสีขาวหรือขาวอมเขียว  หลอดดอกอาจมีขนสั้นๆ ปกคลุมหรือไม่ก็ได้ ตรงกลางคอดเล็กน้อย มีเกษรตัวผู้ 5 อัน อยู่ภายในหลอดดอก อับเรณูยาวไม่เท่ากันติดอยู่บนก้านตามแนวยาว  มักโผล่ขึ้นพ้นปลายหลอด 2-3 อันเมื่อดอกบาน   เกสรตัวเมียมีเพียงอันเดียว มียอดรูปยาวและมีขน รังไข่มีเมล็ดหนึ่งเมล็ด ในช่อดอกหนึ่งจะมีดอกอยู่ 3 ดอก ในหนึ่งชุดใบประดับ  ดอกส่วนใหญ่เป็นดอกไม่สมบูรณ์เพศ เพราะบางดอกอาจมีเฉพาะเกสรตัวผู้ และบางดอกจะมีเฉพาะเกสรตัวเมียแต่อยู่ในช่อดอกเดียวกันส่วนมากเป็นหมันจึงไม่ติดผล การบานของดอกไม่พร้อมกัน สามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี


         ผล  ผลของเฟื้องฟ้าเกิดจากการผสมเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมีย จัดเป็นพืชที่ผสมกันเองได้ เมื่อผสมเสร็จแล้วรังไข่จะขยายตัวและเจริญเป็นผล ภายในผลมีเมล็ดเดียว เมล็ดติดแน่นกับเปลือก มีสัส 5 สัน เปลือกแข็ง ผลของเฟื้องฟ้าจะใช้ขยายพันธ์ในกรณีที่ต้องการปรับปรูงพันธ์ใหม่เท่านั้น

         ลักษณะเด่นของเฟื้องฟ้า

1. มีสีสันของดอกที่สวยงาม สะดุดตา
2. มีรูปทรงของต้นและกิ่งก้านที่สวยงามและอ่อนช้อย และสามารถตัดแต่ง
3. สามารถออกดอกได้ทั้งปี
4.ทนต่อสภาพแวดล้อมได้ดีทั้งในเรื่องของดิน น้ำ สภาพอากาศและอุณหภูมิ
5. ไม่มีโรคและศัตรูใดๆมารบกวน
6. เป็นพืชที่ปลูกง่าย ตายยาก ขยายพันธ์ได้ง่าย



         ประโยชน์
ดอกเฟื่องฟ้าสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในด้านสุนทรียภาพเพื่อประดับสวนอาคาร
ในด้านวัฒนธรรม เพลงฟลอร์ดอกเฟื่องฟ้า เป็นเพลงเต้นรำที่เป็นที่นิยมมากในสมัยหนึ่ง ขัอร้องโดยวงสุนทราภรณ์

 

 

2